توصیه ی کارشناسان به خوردن غذای سالم و فعالیت بدنی بمناسبت روز جهانی دیابت
14 نوامبر2015- همزمان با روز جهانی دیابت، کارشناسان بهداشتی به افزایش فعالیت بدنی و تغذیه سالم به منظور کاهش خطر ابتلا به این بیماری که درحال حاضر نزدیک به 387 میلیون نفر را در سراسر دنیا درگیر کرده است ، تاکید کردند.
کارشناسان بهداشتی می گویند: خوردن غذای سالم و افزایش فعالیت های ورزشی بطور چشمگیری می تواند خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد.
دو شکل اصلی دیابت وجود دارد: دیابت نوع 1 که در آن بدن قادر به تولید هورمون انسولین نیست و نوع 2 که در آن بدن قادر به استفاده از انسولین به طور موثر نیست. دیابت نوع 2 شایع ترین نوع این بیماری است که حدود 90 درصد از همه ی موارد ابتلا به دیابت را در جهان به خود اختصاص داده است.
افراد مبتلا به دیابت نسبت به جمعیت عمومی درمعرض خطر بیشتری برای مشکلات قلب وعروق هستند. به عنوان مثال خطر حمله ی قلبی در مردان دیابتی تا 3 برابر و در زنان دیابتی تا 5 برابر افزایش می یابد.
به گفته ی پرفسور Rydénسخنگوی انجمن قلب اروپا (ESC) : زنان معمولاً در برابر بیماریهای قلبی عروقی محافظت می شوند و نسبت به مردان در سنین بالاتر به این بیماریها مبتلا می شوند اما اگر به دیابت مبتلا شوند این مزیت از بین می رود. علاوه بر این بیماریهای قلبی عروقی مسئول حدود 50 تا 80 درصد از موارد مرگ ومیر در افراد مبتلا به دیابت می باشد.
ارتباط شیوع دیابت با فعالیت بدنی کم و مواد غذایی بی ارزش (فست فودها و Junk food)
بنا به گزارش سازمان بهداشت جهانی WHOتعداد افرادیکه انتظار می رود تا سال 2035 به دیابت درسطح جهان مبتلا شوند، 592 میلیون نفر خواهد بود. کارشناسان این افزایش را به ترکیبی از فعالیت کم بدنی و افزایش مصرف مواد غذایی ناسالم نسبت می دهند.
پرفسور Rydénمی گوید: درحال حاضر عرضه ی مواد غذایی ازجمله مواد غذایی بی ارزش (junk)که نسبتاً ارزان قیمت بوده و بشدت تبلیغ می شوند برای مثال نوشابه های گازدار قندی بسیار افزایش یافته است. بیمارانی که معمولاً دچار حمله ی قلبی می شوند امروز افرادی بی تحرک، دارای اضافه وزن و مبتلا به دیابت نوع 2 یا اختلال تحمل گلوکز هستند درحالیکه درگذشته حمله ی قلبی در بیمارانی لاغر اندام و با استرس شدید که برای غلبه بر استرس خود تعداد زیادی سیگار در روز استعمال می کردند، مشاهده می شد. اکثر مردم بخوبی از فواید سلامت فعالیت بدنی آگاه هستند و در بسیاری ازکشورها دستورالعمل هایی برای میزان فعالیتی که هر فرد باید در طول روز انجام شود، تدوین شده است. برای مثال در آمریکا برای افراد بالغ انجام 75 دقیقه فعالیت بدنی شدید یا 150 دقیقه فعالیت ایروبیک با شدت متوسط درهفته توصیه شده است. با این حال مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها ادعا می کند که کمتر از نیمی از افراد بالغ این دستورالعمل را بکار می بندند.
به همین دلیل پرفسور Rydénودیگر کارشناسان پیشرو بهداشتی در سراسر اروپا خواستار افزایش تمرکز بر مصرف مواد غذایی سالم و انجام بیشتر ورزش برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری بالقوه کشنده شدند.
گام های ساده برای کاهش خطر ابتلا به دیابت
مطالعات متعدد نشان داده است که داشتن شیوه ی زندگی سالم می تواند خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد و سلامت افرادی که درحال حاضر به این بیماری مبتلا می باشند را بهبود بخشد.
دراوایل سال جاری گزارشی درمجله ی اخبار پزشکی امروز منتشر شد که نشان می داد افرادیکه در برنامه های رژیم غذایی سالم و برنامه های ورزشی شرکت داشتند، کمتر از افرادیکه درچنین برنامه هایی شرکت نمی کردند به دیابت نوع 2 مبتلا شدند. اخیراً در مطالعه ای مشخص گردید انجام ورزش های انفجاری در مدت زمانهای کوتاه به کاهش فشارخون افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کمک می کند.
پرفسور Rydén4 گام ساده برای کاهش خطر ابتلا به دیابت و مشکلات قلبی مرتبط با آن را به طور خلاصه توضیح می دهد:
1- تحرک بیشتر در بیشتر زمانها
2- شرکت درفعالیت های ورزشی متوسط یا شدید حداقل 3 ساعت در هفته
3- اجتناب از خوردن مواد غذایی فاقد ارزش (Junk food)بویژه مواد غذایی حاوی مقادیر زیادی شکر
4- مصرف سبزیجات برگ دار، میوه های تازه، غلات کامل، گوشت بدون چربی، ماست شیرین نشده و آجیل.
پرفسور Rydénمی گوید درحالیکه این مراحل ساده هستند اما نیاز به خود تنظیمی و نظم وانضباط شخصی درانجام آنها احساس می شود اما انجام این مراحل ساده اثرات زیادی را در سلامتی افراد القاء می کند. او می افزاید: شواهد عملی نشان می دهد افرادیکه مبتلا به عدم تحمل گلوگز یا پیش دیابت هستند می توانند خطر ابتلا به دیابت و مرگ ناشی از بیماریهای قلبی یا علل دیگر را با تحرک بیشتر و مصرف مواد غذایی سالم کاهش دهند.
علاوه بر این او پیشنهاد می کند که باید غربالگری دیابت در جامعه انجام شود تا افراد درمعرض خطر زیاد شناسایی شوند، این کار می تواند ازطریق آزمون خطر دیابت نوع 2 که در سایت انجمن دیابت آمریکا موجود است یا پرسشنامه ی امتیاز خطر دیابت که توسط محققان فنلاندی تدوین شده است (FINDRISC) انجام شود.
چنانچه دراین آزمون ها نمره ی بالایی دریافت کردید به معنای بالا بودن خطر ابتلا شما به دیابت است و چنانچه امتیاز شما از این آزمونها کم باشد به معنای در امان بودن از ابتلا به این بیماریها است.
پرفسور Rydénمی گوید: تصور کنید اگر همه ی بیماران که در انتظار ویزیت پزشک خود هستند قبل از مراجعه به پزشک این آزمونها را انجام دهند و با صفحه ی پرسشنامه ی خود به پزشک مراجعه کنند دراین صورت می توان افرادی را که نیاز فوری به تغییر شیوه یا زندگی دارند، شناسایی کرد.
اخیراً درمجله ی MNTمطالعه ای منتشر شد که نشان می داد مصرف وعده های غذایی خانگی به کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 کمک می کند.